تفاوت صفحه نمایش 60 هرتز با 120 هرتز در تعداد دفعاتی است که نمایشگر می‌تواند تصویر را در هر ثانیه تازه کند. نمایشگر 60Hz تا 60 بار و نمایشگر 120Hz تا 120 بار در هر ثانیه تصویر را Refresh می‌کند.
این اختلاف در همه شرایط به یک اندازه قابل مشاهده نیست. برای تماشای بسیاری از برنامه‌های معمولی، تلویزیون 60 هرتز کاملاً کافی است؛ اما در بازی‌های با نرخ فریم بالا، مسابقات ورزشی، حرکت‌های سریع و برخی فیلم‌ها، نمایشگر 120 هرتز می‌تواند تجربه روان‌تری ایجاد کند.
اگر ابتدا می‌خواهید مفهوم هرتز و نرخ تازه‌سازی را دقیق‌تر بشناسید، راهنمای هرتز تلویزیون چیست؟ را مطالعه کنید.
تفاوت اصلی 60 هرتز و 120 هرتز چیست؟
یک صفحه نمایش 60Hz می‌تواند تصویر را تا 60 مرتبه در هر ثانیه تازه کند، در حالی که یک نمایشگر 120Hz این مقدار را به 120 مرتبه می‌رساند.
اما این موضوع به این معنی نیست که هر محتوایی روی صفحه 120Hz دو برابر بهتر دیده می‌شود.
برای استفاده واقعی از نرخ تازه‌سازی بالاتر، محتوای ورودی و دستگاه منبع نیز اهمیت دارند. برای مثال، اگر یک بازی با خروجی 120fps اجرا شود، نمایشگر 120Hz می‌تواند فریم‌های بیشتری نسبت به صفحه 60Hz نمایش دهد.
اما اگر محتوای شما فقط 30 فریم در ثانیه باشد، صرف داشتن صفحه 120Hz باعث ایجاد 120 فریم واقعی از آن محتوا نمی‌شود.
مقایسه 60Hz و 120Hz در یک نگاه
تلویزیون 60Hz برای استفاده روزمره، برنامه‌های تلویزیونی و بسیاری از فیلم‌ها مناسب است و معمولاً قیمت پایین‌تری دارد.
تلویزیون 120Hz برای بازی با Frame Rate بالا، مسابقات ورزشی، حرکت‌های سریع و کاربرانی که روانی حرکت اهمیت بیشتری برایشان دارد، مزیت بیشتری ایجاد می‌کند.
بنابراین انتخاب میان این دو باید بر اساس نوع استفاده انجام شود، نه صرفاً بزرگ‌تر بودن عدد هرتز.
تفاوت 60 هرتز و 120 هرتز در حرکات سریع
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌ها هنگام نمایش حرکت مشخص می‌شود.
در یک محتوای سریع، نمایشگر 120Hz امکان به‌روزرسانی بیشتری در هر ثانیه دارد. این ویژگی در شرایط مناسب می‌تواند حرکت اجسام را روان‌تر نشان دهد.
برای مثال در مسابقات اتومبیل‌رانی، فوتبال یا بعضی بازی‌های سریع، دنبال کردن اجسام متحرک روی یک نمایشگر مناسب 120Hz می‌تواند راحت‌تر باشد.
بااین‌حال تاری حرکت فقط به Refresh Rate مربوط نیست. زمان پاسخ‌گویی پنل، نحوه فیلم‌برداری محتوا و پردازش حرکت تلویزیون نیز روی Motion Blur تأثیر دارند.
بنابراین نمی‌توان گفت هر تلویزیون 120Hz الزاماً Motion Blur کمتری از هر مدل 60Hz دارد.
تفاوت 60 هرتز و 120 هرتز برای گیمینگ
یکی از کاربردهایی که تفاوت این دو نرخ تازه‌سازی بیشتر خودش را نشان می‌دهد، بازی است.
اگر بازی و کنسول یا کامپیوتر بتوانند خروجی 120fps تولید کنند، نمایشگر 120Hz امکان استفاده بهتر از این نرخ فریم را فراهم می‌کند.
برای مثال در بازی‌های شوتر، مسابقه‌ای و رقابتی، حرکت روان‌تر می‌تواند تجربه کاربری بهتری ایجاد کند.
اما برای اجرای واقعی بازی با 120Hz فقط خود تلویزیون کافی نیست.
باید کنسول یا کامپیوتر، بازی موردنظر، ورودی نمایشگر و تنظیمات دستگاه هم از نرخ مناسب پشتیبانی کنند.
ویژگی‌هایی مثل VRR نیز می‌توانند در گیمینگ اهمیت زیادی داشته باشند. Variable Refresh Rate نرخ تازه‌سازی نمایشگر را با Frame Rate خروجی هماهنگ می‌کند و می‌تواند مشکلاتی مانند Screen Tearing را کاهش دهد.
60 هرتز یا 120 هرتز برای PS5 و Xbox Series X؟
اگر از کنسول‌های جدید استفاده می‌کنید و بازی موردنظر امکان اجرای 120fps دارد، تلویزیون 120Hz انتخاب مناسب‌تری برای استفاده از این قابلیت است.
اما همه بازی‌ها با 120fps اجرا نمی‌شوند.
برخی بازی‌ها روی 30fps یا 60fps اجرا می‌شوند و ممکن است حالت Performance جداگانه‌ای برای رسیدن به نرخ فریم بالاتر داشته باشند.
بنابراین هنگام خرید تلویزیون صرفاً وجود عبارت «120Hz» کافی نیست و بهتر است قابلیت‌های ورودی و گیمینگ مدل موردنظر نیز بررسی شوند.
60 هرتز یا 120 هرتز برای تماشای فیلم؟
بسیاری از فیلم‌های سینمایی با نرخ 24 فریم بر ثانیه تولید می‌شوند.
در اینجا نمایشگر 120Hz یک مزیت جالب دارد؛ عدد 120 دقیقاً بر 24 تقسیم می‌شود. بنابراین هر فریم محتوای 24fps می‌تواند به‌صورت منظم پنج Refresh روی صفحه باقی بماند.
در نمایشگر 60Hz، عدد 24 به‌طور صحیح بر 60 تقسیم نمی‌شود و بسته به تلویزیون و شیوه پردازش ممکن است برای نمایش صحیح محتوای 24p از روش‌های دیگری استفاده شود.
بنابراین 120Hz می‌تواند برای نمایش محتوای سینمایی 24fps نیز مزیت داشته باشد، هرچند کیفیت نهایی همچنان به عملکرد خود تلویزیون بستگی دارد.
Motion Smoothing با 120 هرتز یکی نیست
یکی از اشتباهات رایج این است که Motion Smoothing را همان نرخ تازه‌سازی واقعی بدانیم.
Motion Interpolation یا روان‌سازی حرکت، فناوری پردازش تصویر است که فریم‌های میانی مصنوعی تولید می‌کند.
برای مثال ممکن است تلویزیون هنگام دریافت محتوای 24 یا 30fps، فریم‌های جدیدی میان فریم‌های اصلی ایجاد کند تا حرکت روان‌تر دیده شود.
این ویژگی در ورزش می‌تواند برای بعضی کاربران جذاب باشد، اما در فیلم سینمایی ممکن است ظاهر تصویر را بیش از حد نرم کند؛ حالتی که معمولاً با عنوان Soap Opera Effect شناخته می‌شود.
بنابراین Native 120Hz با یک تلویزیون 60Hz که فقط Motion Smoothing دارد یکسان نیست.
آیا 120 هرتز کیفیت تصویر بیشتری دارد؟
نه لزوماً.
Refresh Rate فقط یکی از مشخصات نمایشگر است.
رزولوشن، کنتراست، روشنایی، دقت رنگ، زمان پاسخ‌گویی، نوع پنل و پردازش تصویر همگی در کیفیت نهایی تصویر نقش دارند.
به همین دلیل ممکن است یک تلویزیون 60Hz با پنل و پردازش تصویر بسیار خوب، از نظر بسیاری از جنبه‌های کیفیت تصویر بهتر از یک مدل 120Hz ضعیف باشد.
120Hz در درجه اول مزیتی مرتبط با نمایش حرکت و نرخ فریم است، نه معیاری برای تمام جنبه‌های کیفیت تصویر.
آیا 120 هرتز برای HDR بهتر است؟
HDR و Refresh Rate دو مشخصه متفاوت هستند.
HDR با دامنه روشنایی، کنتراست و نمایش رنگ و جزئیات مرتبط است، در حالی که Refresh Rate به تعداد به‌روزرسانی تصویر در هر ثانیه مربوط می‌شود.
بنابراین یک نمایشگر برای ارائه HDR مناسب الزاماً نیازی به 120Hz ندارد.
البته یک تلویزیون می‌تواند هم‌زمان HDR باکیفیت و پنل 120Hz داشته باشد، اما وجود یکی به‌تنهایی کیفیت دیگری را تضمین نمی‌کند.
آیا 120 هرتز فشار کمتری به چشم وارد می‌کند؟
نمی‌توان به‌طور عمومی گفت هر نمایشگر 120Hz الزاماً باعث خستگی چشم کمتری نسبت به 60Hz می‌شود.
خستگی چشم می‌تواند به عوامل متعددی مانند روشنایی صفحه، فاصله مشاهده، مدت استفاده، PWM یا Flicker، نور محیط و شرایط فرد بستگی داشته باشد.
بنابراین بهتر است 120Hz را به دلیل روان‌تر شدن احتمالی حرکت انتخاب کنیم و نه با این تصور که الزاماً برای سلامت چشم بهتر است.
برای استفاده روزمره 60 هرتز کافی است؟
برای بسیاری از کاربران بله.
اگر استفاده اصلی شما شامل برنامه‌های تلویزیونی، فیلم، سریال و محتوای آنلاین معمولی است، یک تلویزیون 60Hz مناسب می‌تواند کاملاً پاسخ‌گوی نیاز شما باشد.
در این شرایط ممکن است پرداخت هزینه بیشتر برای 120Hz اولویت اصلی نباشد.
اما اگر گیمینگ، مسابقات ورزشی یا محتوای سریع بخش مهمی از استفاده شماست، 120Hz ارزش بررسی بیشتری دارد.
60 هرتز یا 120 هرتز؛ کدام را بخریم؟
اگر استفاده شما بیشتر فیلم، سریال، شبکه‌های تلویزیونی و محتوای روزمره است، 60Hz معمولاً کافی است.
اگر گیمر هستید و دستگاه شما 120fps خروجی می‌دهد، 120Hz انتخاب منطقی‌تری است.
اگر زیاد مسابقات ورزشی یا محتوای پرتحرک مشاهده می‌کنید، 120Hz می‌تواند مزیت داشته باشد.
اگر بودجه محدود است، بهتر است فقط به خاطر عدد 120Hz از سایر مشخصات مهم تلویزیون صرف‌نظر نکنید.
در نهایت باید مجموعه مشخصات نمایشگر را در کنار نوع استفاده بررسی کرد.
تفاوت 60 و 120 هرتز در نمایشگرهای حرفه‌ای
مفهوم Refresh Rate در تلویزیون‌های خانگی را نباید مستقیماً با اعدادی که در نمایشگرهای LED حرفه‌ای مشاهده می‌کنیم مقایسه کرد.
برای مثال در تلویزیون شهری ممکن است مشخصات Refresh Rate با اعدادی مانند چند هزار هرتز اعلام شود. ساختار و نحوه درایو این نمایشگرها با تلویزیون خانگی متفاوت است و Refresh Rate بالا می‌تواند هنگام فیلم‌برداری از صفحه اهمیت زیادی داشته باشد.
سوالات متداول
آیا 120 هرتز دو برابر 60 هرتز کیفیت دارد؟
خیر. 120Hz دو برابر تعداد Refresh در هر ثانیه را امکان‌پذیر می‌کند، اما کیفیت کلی تصویر دو برابر نمی‌شود.
برای فیلم 60 هرتز بهتر است یا 120 هرتز؟
هر دو می‌توانند مناسب باشند، اما 120Hz برای محتوای سینمایی 24fps مزیت فنی دارد، زیرا 24 به‌طور صحیح در 120 تقسیم می‌شود.
برای بازی 60Hz بهتر است یا 120Hz؟
اگر بازی و دستگاه شما قادر به خروجی بالاتر از 60fps باشند، 120Hz می‌تواند حرکت روان‌تری ارائه دهد.
آیا می‌توان تلویزیون 60 هرتز را به 120 هرتز تبدیل کرد؟
خیر. نرخ Native پنل یک ویژگی سخت‌افزاری است و با تنظیمات نرم‌افزاری نمی‌توان پنل 60Hz را به 120Hz واقعی تبدیل کرد.
آیا HDR به 120Hz نیاز دارد؟
خیر. HDR و Refresh Rate دو مشخصه مستقل هستند و یک نمایشگر 60Hz نیز می‌تواند از HDR پشتیبانی کند.
جمع‌بندی
تفاوت صفحه نمایش 60 هرتز با 120 هرتز به تعداد دفعاتی مربوط می‌شود که نمایشگر در هر ثانیه می‌تواند تصویر را تازه کند. نمایشگر 120Hz در شرایط مناسب برای گیمینگ با Frame Rate بالا، ورزش و حرکت‌های سریع مزیت بیشتری دارد؛ در حالی که 60Hz برای بسیاری از استفاده‌های روزمره کاملاً کافی است.
بنابراین 120Hz را نباید به‌صورت مطلق «بهتر» دانست. نوع محتوا، دستگاه منبع، ویژگی‌های پنل و بودجه تعیین می‌کنند کدام گزینه برای شما مناسب‌تر است.
