درجه حفاظت IP چیست و چرا اینقدر در انتخاب تجهیزات برقی و الکترونیکی اهمیت دارد؟ شاید برای شما هم پیش آمده باشد که هنگام خرید یک چراغ، پریز یا حتی گوشی موبایل با عددی مثل IP44 یا IP68 روبرو شده باشید و ندانید دقیقاً چه معنایی دارد. این کد در واقع نشان می دهد دستگاه در برابر گردوغبار و رطوبت تا چه حد مقاوم است. آشنایی با آن کمک می کند انتخاب دقیق تری داشته باشید، مخصوصاً اگر وسیله ای برای محیط های بیرونی یا صنعتی می خواهید.
دلایل نیاز به درجه حفاظت IP
در این بخش قصد داریم توضیح دهیم درجه حفاظت IP چیست و چرا استفاده از آن برای تجهیزات الکتریکی ضروری است. دستگاه های الکترونیکی همواره در معرض آلودگی هایی قرار می گیرند که اگر کنترل نشوند، عمر مفید آن ها را کاهش داده و حتی منجر به از کار افتادن کاملشان می شود. برای درک بهتر سطح مقاومت هر وسیله، رجوع به جدول درجه حفاظت IP ضروری است. این جدول نشان می دهد دستگاه در برابر عوامل خارجی تا چه حد محافظت می شود.
آسیب های ناشی از گردوغبار
گردوغبار یکی از رایج ترین آلودگی هایی است که می تواند به تجهیزات برقی نفوذ کند. ورود ذرات ریز به محفظه های الکتریکی باعث تجمع در پریزها، پورت ها یا شکاف ها می شود. این تجمع اگر بیش از حد باشد، عملکرد دستگاه را مختل خواهد کرد.
تأثیر رطوبت و خیس شدن
رطوبت یکی دیگر از عوامل مهمی است که تأثیرات منفی بر تجهیزات الکترونیکی دارد. نفوذ رطوبت یا خیس شدن مستقیم دستگاه، باعث از کار افتادن قطعات حساس می شود و در بسیاری موارد امکان تعمیر وجود ندارد.
اثر مواد شیمیایی بر تجهیزات
مواد شیمیایی به ویژه انواع پاک کننده ها، می توانند اثرات خورنده روی قطعات داشته باشند. تماس مداوم تجهیزات با این مواد، به مرور زمان موجب تخریب و از بین رفتن اجزای داخلی خواهد شد. انتخاب دستگاه هایی با کد IP مناسب، مانع نفوذ این مواد به داخل سیستم شده و طول عمر آن ها را افزایش می دهد.
چطور می توان رتبه IP یک محصول را فهمید؟
در بخش قبلی توضیح دادیم درجه حفاظت IP چیست و چرا دانستن آن برای انتخاب تجهیزات اهمیت زیادی دارد. اکنون بهتر است سراغ نحوه خواندن این رتبه برویم. این کد همیشه از دو عدد تشکیل شده که هر کدام معنای مشخصی دارند. برای اینکه موضوع روشن تر شود، معمولا به جدول درجه حفاظت IP رجوع می کنند تا بدانند هر رقم چه سطحی از مقاومت را نشان می دهد.
رقم اول؛ محافظت در برابر اجسام جامد
عدد اول در کد IP به ما می گوید دستگاه تا چه اندازه در برابر ورود اجسام خارجی جامد مثل گردوغبار یا حتی تماس انگشت محافظت می شود. هر چه این عدد بالاتر باشد، خیالمان راحت تر است که تجهیزات در برابر نفوذ ذرات ریز ایمن خواهند بود. برای مثال:
- 0 یاX یعنی هیچ محافظتی وجود ندارد.
- 1 و 2 تنها جلوی ورود اجسام بزرگ تر مانند دست یا انگشت را می گیرد.
- 3 و 4 نشان می دهد دستگاه در برابر ورود ابزارها یا سیم های نازک ایمن است.
- 5 یعنی گردوغبار ممکن است به مقدار اندکی وارد شود، اما عملکرد دستگاه دچار مشکل نخواهد شد.
- 6 بالاترین سطح محافظت در برابر گردوغبار است و دستگاه کاملاً مهر و موم شده به حساب می آید.
رقم دوم؛ محافظت در برابر آب و رطوبت
عدد دوم بیانگر میزان مقاومت دستگاه در برابر نفوذ آب است. همین بخش است که تفاوت اصلی بسیاری از تجهیزات مانند چراغ های بیرونی یا حتی تلویزیون شهری را مشخص می کند، چون این وسایل مدام در معرض باران و شرایط آب و هوایی مختلف قرار می گیرند. نمونه ای از تفسیر این اعداد:
- 0یا X بدون هیچ گونه محافظت در برابر آب.
- 1 و 2 تنها در برابر چکه های عمودی یا کمی مایل مقاوم هستند.
- 3 و 4 یعنی پاشش یا پاشیدن آب از اطراف آسیبی وارد نمی کند.
- 5 و 6 مقاومت در برابر آب با فشار بالا یا فوران مستقیم.
- 7 و 8 برای غوطه وری در آب طراحی شده اند؛ عدد 8 حتی برای ماندن طولانی مدت در آب مناسب است.
اطلاعات تکمیلی در کد IP
گاهی اوقات علاوه بر این دو عدد، یک حرف هم در انتهای کد IP دیده می شود. این حروف برای ارائه اطلاعات بیشتر هستند. مثلاً:
- Dبرای مقاومت در برابر سیم و ابزارهای ریز.
- F برای مقاومت در برابر روغن.
- H نشان دهنده دستگاه های با ولتاژ بالا.
- W برای محصولاتی که مخصوص شرایط آب وهوایی خاص ساخته شده اند.
بهترین رتبه IP برای محیط بیرونی
برای استفاده در فضای باز، معمولا رتبه های IP44 تا IP65پیشنهاد می شوند. چرا که این محدوده مقاومت کافی در برابر باران، گردوغبار و تغییرات آب وهوایی را فراهم می کند. اگر رتبه ای پایین تر ازIP44 داشته باشد، بهتر است تنها در محیط های داخلی مورد استفاده قرار گیرد. این موضوع مخصوصا برای محصولاتی مثل چراغ های محوطه یا تلویزیون شهری اهمیت زیادی دارد.
پرکاربردترین درجات حفاظت IP
حال که متوجه شدید درجه حفاظت IP چیست اکنون زمان آن است که با رایج ترین رتبه هایی که در زندگی روزمره و صنعت با آن ها سر و کار داریم آشنا شویم. اگرچه در جدول درجه حفاظت IP طیف گسترده ای از کدها وجود دارد، اما تنها چند موردشان بیشترین کاربرد را دارند.
IP20؛ مخصوص محیط های خشک و داخلی
این کد بیشتر در تجهیزاتی دیده می شود که صرفا در فضای داخلی استفاده می شوند.IP20 نشان می دهد وسیله در برابر اجسام بزرگ تر از ۱۲ میلی متر مثل انگشت محافظت دارد، اما هیچ مقاومتی در برابر آب و رطوبت ندارد. به همین دلیل چراغ های سقفی یا دیواری داخل خانه اغلب با این رتبه تولید می شوند.
IP44؛ گزینه ای مطمئن برای مکان های نیمه مرطوب
محصولاتی با این رتبه، هم در برابر اجسام جامد کوچک تر از یک میلی متر ایمن هستند و هم در برابر پاشش آب از هر سمت مقاومت دارند. به همین دلیل چراغ های حمام یا فضاهای عمومی نیمه باز معمولاً با IP44 عرضه می شوند.
IP54؛ ترکیب حفاظت در برابر گردوغبار و آب
اگر در محیطی زندگی می کنید که گردوغبار زیاد وجود دارد و همزمان احتمال پاشش آب هم هست، IP54 انتخابی منطقی خواهد بود. این رتبه مانع از ورود گردوغبار مضر به قطعات داخلی می شود و همچنین جلوی آسیب ناشی از قطرات یا پاشیدن آب را می گیرد.
IP65؛ مقاومت بالا برای فضای باز
در این سطح، وسیله کاملا در برابر گردوغبار ایمن است و همچنین در برابر جریان مستقیم آب یا باران شدید مقاومت دارد. به همین خاطر چراغ های باغ، حیاط یا حتی نورپردازی نمای ساختمان اغلب با این کد ساخته می شوند.
IP67 و IP68؛ مناسب برای غوطه وری در آب
تفاوت اصلی این دو کد در مدت زمان و میزان غوطه وری است.IP67 به معنی محافظت کامل در برابر گردوغبار و امکان ماندن تا نیم ساعت در عمق کم آب است.IP68 یک گام فراتر می رود و برای ماندن طولانی مدت در آب طراحی شده است.
شناخت این رتبه ها کمک می کند هنگام خرید بدانید هر وسیله برای چه محیطی مناسب است. درست مثل زمانی که به دنبال پاسخ این سوال هستید که ویدئو وال چیست؛ ابتدا ویژگی های فنی، محل نصب و شرایط محیطی آن را بررسی می کنید تا مطمئن شوید انتخابتان درست است. در مورد تجهیزات برقی هم باید همین نگاه را داشته باشید و با توجه به کدIP تصمیم بگیرید.
نتیجه گیری
در این راهنما توضیح دادیم درجه حفاظت IP چیست و چرا آگاهی از آن در انتخاب و استفاده از تجهیزات اهمیت بالایی دارد. دانستن این کدها به شما کمک می کند دستگاهی متناسب با شرایط محیطی خود انتخاب کنید و از هزینه های اضافی جلوگیری نمایید. اگر به دنبال خرید یا اجاره نمایشگرهای بزرگ و حرفه ای هستید، ای اس آی لایت بهترین انتخاب شما است؛ بزرگ ترین و معتبرترین مجموعه در زمینه فروش و اجاره تلویزیون شهری، ویدئو وال، تابلو روان و رنتال با بالاترین کیفیت و خدمات پشتیبانی تخصصی.
